ustbanner öncü

www.iskilipliyiz.com

Video Galeri
Foto Galeri
Web Mobil
Bu yazı 390 kez okundu.
Yazının Tarihi :   13 Ağustos 2018 - 02:40:54

ULUGÜRGEN YOLU

Büyüt
Küçült
ULUGÜRGEN

Mursel Sumer

Eskiçağlarla ilgili haritalara baktığımız zaman şehrimizden pek çok tarihi yolun geçtiğini, bazı haritalarda dört, bazı haritalarda ise beş yolun İskilip civarında birleşerek tam bir kavşak noktası oluşturduğunu görürüz. İstanbuldan Bolu-Çankırı veya Bolu-Tosya istikametini takip ederek İskilipe gelen yollar, Çorum- Amasya üzerinden İrana oradan da Çine kadar gitmekteydi. Bu yollar aynı zamanda tarihi “İpek Yolu” nun bir bölümü durumundaydı. Diğer bir ticari yol Akdeniz limanlarını Karadeniz limanlarına bağlarken yine İskilip üzerinden geçmekteydi. Akdenizden gelen bu yollardan bir tanesi Kayseri, Çorum üzerinden İskilipe gelmekte, diğer bir yol ise Hitit başkenti Hattuşa dan (Boğazköy) ve Uğurludağ civarında geçerek Kızılırmakı atladıktan sonra Çorumdan gelen yolla birleşmekte daha sonra da İskilip- Kargı hattını takip ederek Sinopa ulaşmaktaydı.

Türklerin Anadoluya gelmesinden önce Hititler, Paflagonyalılar, Galatlar, Romalılar ve Bizanslılar tarafından kullanılan bu yollar sonraki çağlarda Selçuklular ve Osmanlılar tarafından da yoğun olarak kullanılmıştır. Cumhuriyetle birlikte çağın gereği teknolojinin gelişmesi ve motorlu araçların deve, at, eşek gibi yük ve binek hayvanlarının yerini geçmesi üzerine, kara yollarının niteliği de değişmeye başlamış, eski yolların yerini daha geniş şoseler ve asfalt yollar almaya başlamıştır.

İlk çağlarda ve Cumhuriyetin ilk yıllarında İskilipi dağ köylerine bağlayan iki önemli ana yol bulunuyordu. Birincisi, İskilip-Tosya yoludur; ikincisi ise İskilipi Derekarkın köyü yakınlarından geçip Ulugürgen yaylalarının üzerinden Kocaçay bölgesi köylerine ulaştıran “Ulugürgen Yolu”dur ki bu yolun devamı Yavu köyü, Aşağı Ekşioğlu ve Çatakı geçtikten sonra Tosya-Osmancık karayoluna çıkmakta oradan da Sinopa kadar ulaşmaktaydı.

 

Çok eski yüzyıllardan beri çeşitli kavimler tarafından kullanılan bu yol cumhuriyet döneminde de uzun süre kullanılmıştır. “Ulugürgen Yolu” İskilipi dağ köylerine bağlayan iki anayoldan biri olmasına rağmen yol üzerinde hiçbir genişletme ve iyileştirme çalışması yapılmadığından günümüzde tamamen terkedilmiş durumdadır. Zamanında bu yoldan yararlanan Yavu köyü, Kutluözü, Yenice köy, Çetmi, Sipahi, Susuzdağ, Aşağı Ekşioğlu, Yamaköy ve Beyoğlan gibi köylerle Osmancık sınırları içinde bulunan daha pek çok köy İskilipe gidip gelmek için şimdi Ağcasu ve Elmabelini dolaşmak zorunda kalmaktadırlar. Bu da adı geçen köylerde yaşayan vatandaşların yolunu en az 10 km daha uzatmaktadır.

Ulugürgen Yolu Neden Açılmalıdır ?

Ulugürgen yolu Hititlerden bu yana bölgeye hâkim olan bütün devletler tarafından kullanıldığı için tarihî değeri büyüktür. İskilipin tanıtımını yaparken nasıl kaleyi, kral mezarlarını, tarihi hamamları, camileri ön plâna çıkarıyorsak aynı şekilde antik yollarımızı da ön plâna çıkarmak zorundayız. Dünyada olduğu gibi Türkiyede de pek çok tarih ve doğa meraklısı tarihî yollarda yürümeyi zevkli bir spor olarak görmektedir. Bu yol tarihî değeri yanında coğrafi güzellikleri ve değişik bitki örtüsü ile de ilgi çekici bir yerdir. İyi tanıtım yapılırsa bu yolla birlikte diğer antik yollarımız üzerinde yürümek isteyen pek çok sporcu gurubunu İskilipe çekmek mümkündür.

Adı geçen yol Elmabeli yoluna göre en az üçte bir oranında kısa olduğundan çevrede yaşayan çok sayıda vatandaş İskilipe gidip gelirken hem zamandan hem de yakıttan tasarruf edecektir. Bölgenin ana geçim kaynağı hayvancılıktır. Bu yol hayvan yetiştiricilerinin mallarını eskiden olduğu gibi hiçbir araca bindirmeye gerek kalmadan yayan olarak İskilip pazarına götürmelerini sağlayacağından bölge halkını lüzumsuz taşıma masraflarından kurtaracaktır.

Yol açılır ve devamı Çatak-Osmancık yoluna bağlanırsa İskilipten Osmancığa ulaşan ikinci bir hat açılmış olur ki bu da Dodurga istikametinden giden şimdiki Osmancık yoluna göre çok daha kısa olacaktır. Aynı zamanda yol güzergâhında bulunan Osmancık köylüsünün bir kısmı zaman zaman alışveriş için İskilipe geleceğinden şehrimizin ticari hayatını olumlu yönde etkileyecektir.

Cumhuriyet döneminde çağın ve teknolojinin gereği olarak karayollarımızın günden güne çoğaldığı, kalitelerinin yükseldiği bir gerçektir. Ülkemizde büyük şehirlerimizi birbirine bağlayan otoyollar, duble yollar günden güne artmakta, köyler arasında bulunan eski patikalar üzerinde motorlu vasıtaların işleyebileceği düzgün yollar haline getirilmektedir. Ne yazık ki bölgemiz bu olumlu gelişmelerden yeterince nasibini alamamaktadır. Üstelik binlerce yıldır dağ köylerini İskilipe bağlayan önemli yollardan biri olan “ Ulugürgen Yolu” gibi tarihî ve ekonomik değeri tartışılmaz olan bir yol da ulaşıma tamamen kapanmış durumdadır. Bundan 50-60 yıl önce Yavu köylü akrabalarımla birlikte her yaz atlarla gidip geldiğimiz o yollardan artık hiç geçilmiyormuş. Bu tarihî yol motorlu araç trafiğine uygun genişlikte ve kalitede olmaması yüzünden ve bakımsızlıktan Ulugürgen yaylalarının ormanları ve meşelikleri arasında kaybolup gitmiş. Geçen yaz yolun İskilip tarafında olan 6 km. lik kısmını görmemiz mümkün oldu. Yol Ulaştepe mahallesinden Derekarkın köyü hizasına kadar fena sayılmazdı. Daha sonra o alanın asfaltla kaplandığını biliyorum. Derekarkın hizasından İstanbulpınarına kadar olan kısım ise tam manasıyla felaketti. Bir gün önce yağan yağmur ham yolları yer yer çamur deryasına çevirmişti. Az da olsa çamurlu sular akan derelerden güç bela geçebildik. Dere geçitlerine ne köprü yapılmış ne menfez… Yağmur biraz

fazla yağsa o derelerden değil araba binek hayvanı bile geçemez. Güç bela İstanbulpınarı denen mevkiye ulaşabildik. Yollar 50 sene öncesi geçtiğim yollardan daha kötü durumdaydı. Elli yıldır buralara hiç mi dozer girmemiş? Buralarda hiç mi kepçe çalışmamış? Ulugürgen yoluna bundan sonra devam etmek mümkün değildi. İlerisi değil arabayla atla bile gidilecek bir yer değilmiş. Yol burada ikiye ayrılıyordu. Sağ tarafa giden yol İkipınar ve Mantarlı köyleri istikametine gidiyormuş. Araba gider dediler ama tamamen doğal haliyle kalmış, tesviye edilip üzerine kum bile dökülmemiş bu yola girmeye cesaret edemedik, oradan İskilipe geri döndük.

Sonuç olarak diyoruz ki, ülkemizde her yıl yeni yeni yollar açılırken “ Ulugürgen Yolu” gibi tarihî ve ekonomik değeri yüksek bir yolun yıllardır kapalı kalması İskilip için de, dağ köylerimiz içinde talihsizliktir. Dağ köylerimiz sadece Elmabeli üzerinden Tosyaya giden yolu kullanmağa mecbur edilmemeli, “Ulugürgen Yolu” mutlaka açılmalıdır. Unutmayalım ki yolsuzluk, yoksulluktur. Dağ köylerimiz yolsuz ve yoksul kalmasın.

 

Sayfayı Yazdır
Print Friendly / PDF
Sosyal Paylaşım
Google
İsim Soyisim :
E-Mail :
UYARI : Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve tamamı büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır. Ayrıca suç teşkil edecek hakaret içerikli yorumlar hakkında muhatapları tarafından dava açılabilmektedir.
Uyarı
Güvenlik kodu :
Bu habere ilk yorumu siz yapın.
YAZARA AİT DİĞER YAZILAR



Son Yorumlar
Ahmet cengiz
Hayırlı olsun
Foother
SOSYAL MEDYA
Facebook Twitter RSS Sitemap
"www.iskilipliyiz.com | http://www.iskilipliyiz.com/"   Tum Hakları Saklıdır. © 2017 - 2018